Zlata bula sicilska
(1212, 26. zari)
Fridrich, z bozi milosti voleny cisar rimsky a po vsechny casy rozmnozitel, kral Sicilie, vevoda Apulie a knize Capue.
Ponevadz ozdoba a moc cisarska predchazi nas stav, ze nejen hodnosti ostatnich knizat, ale take kralovska zezla udeluje nas majestat, povazujeme za slavnou a velikou vec, ze v tak velikem dobrodini nasi stedrosti i jinym vzrusta prirustek kralovske dustojnosti, aniz by tim nase vznesenost trpela nejakou ujmu.
Proto my, prihlizejice k preslavnym sluzbam oddanosti. ktere veskery lid Cechu od davneho casu verne i oddane prokazoval cisarstvi rimskemu, a ze jejich jasny kral Otakar od zacatku mezi jinymi knizaty, zvlaste pred ostatnimi, nas zvolil cisarem a pri nasi volbe ustavicne a uzitecne setrval; jako mily nas stryc, zbozne pameti kral Filip, uciniv poradu se vsemi knizaty, ustanovil svym privilegiem, i my jej kralem ustanovujeme a potvrzujeme, a tak posvatne a dustojne ustanoveni schvalujeme a Ceske kralovstvi svobodne a beze vseho vymahani penez i obvykle spravedlnosti dvora naseho jemu a jeho nastupcum na veky propujcujeme. Chtejice, aby kdokoli od nich bude zvolen kralem, k nam nebo nasim nastupcum prijel a nalezitym zpusobem odznaky kralovske prijal. Take povolujeme, aby on a jeho nastupcove drzeli vsechny hranice, ktere zminenemu kralovstvi patri, at by jakkoli byly odcizeny. Take jemu a jeho dedicum uplne povolujeme pravo a moc potvrzovati biskupy jeho kralovstvi; avsak tak, aby se tesili te svobode a bezpecnosti, kterou mivali od nasich predchudcu. Ustanovujeme potom z nadbytku nasi stedrosti, ze receny jasny kral nebo jeho dedicove nejsou povinni choditi na zadny nas snem, nez ktery bychom svolali do Bamberka nebo do Norimberka. Pokud bychom naridili konat snem v Merseburku, jen tehdy jsou povinni prijiti, jestlize knize polsky, jsa pozvan, prijde a maji mu poskytnout doprovod, tak jako predchudcove jeho, kdysi kralove cesti, cinivali. Avsak tak, aby jim napred byla urcena lhuta sesti nedel k prichodu ke zminenym snemum. S tou vsak vyhradou, kdybychom my nebo nasi nastupci byli v Rime korunovani, ponechavame na vuli recenemu krali Otakarovi nebo jeho nastupcum, zda nam poslou tri sta odencu nebo zaplati tri sta hriven.
K trvale pameti a moci tohoto naseho ustanoveni a potvrzeni porucili jsme toto privilegium napsati rukou Jindricha z Parize, notare a verneho naseho, a nasi zlatou bulou utvrditi, roku, mesice a indikce nize psanych.
Teto veci svedkove jsou tito: arcibiskup z Bari, biskup z Tridentu, biskup z Basileje, biskup z Kostnice, biskup z Churu; opat z Reichenau, opat ze St. Gallen, opat z Weissenburgu, Bertold z Neuffen, protonotar kralovskeho dvora; hrabe Oldrich z Kiburku, hrabe Rudolf z Habsburku a lantkrabe z Alsaska, hrabata Ludvik a Herman z Froburku, hrabe Werner z Hohenburku, slechtic Arnold z Wartu, fojt Rudolf z Rapperswillu, Rudolf z Ramensberku, komornik Albero z Tanenhausu a mnoho jinych velmozu a slechticu a svobodniku. jejichz svedectvim je toto privilegium potvrzeno.
Stalo se leta od vteleni Pane tisiciho dvousteho dvanacteho, v mesici zari, v patnacte indikci. skutecneho kralovstvi pana naseho Fridricha, nejjasnejsiho zvoleneho cisare rimskeho a po vsechny casy rozmnozitele rise, krale Sicilie, roku patnacteho.
Dano ve vznesenem meste Basileji rukou mistoprotonotare Oldricha dvacateho sesteho zari stastne. Amen.
(J. Zemlicka, Zlata bula sicilska, Praha 1987, s. 29)
Fredericus, divina favente clementia Romanorum imperator electus et semper augustus, rex Sicilie, ducatus Apulie et principatus Capue.
Cum decor et potestas imperii nostrum precesserit statum, ut non solum ceterorum principum dignitates, verum etiam sceptra regalia a nostra conferantur maiestate, gloriosum reputamus ac magnificum, quod in tanto nostre largitatis beneficio et aliis crescit regie dignitatis augmentum, nec ob hoc eminentia nostra aliquod patitur detrimentum.
Inde est, quod nos attendentes preclara devotionis obsequia, que universa Boemorum gens ab antiquo tempore Romano exibuit imperio tam fideliter quam devote, et quod illustris rex eorum Ottacharvs a primo inter alios principes specialiter pre ceteris in imperatorem nos elegit et nostre electionis perseverantie diligenter et utiliter astiterit: sicut dilectus patruus noster, pie memorie rex Philippus, omnium principum habito consilio, per suum privilegium instituit, ipsum regem constituimus et confirmamus et tam sanctam et dignam constitutionem approbamus; regnumque Boemie liberaliter et absque omni pecunie exactione et consueta curie nostre iusticia sibi suisque successoribus in perpetuum concedimus; volentes, ut quicumque ab ipsis in regem electus fuerit, ad nos vel successores nostros accedat, regalia debito modo recepturus. Omnes etiam terminos, qui predicto regno attinere videntur, quocumque modo alienati sint, ei et successoribus suis possidendos indulgemus. Ius quoque et auctoritatem investiendi episcopos regni sui integraliter sibi et heredibus suis concedimus; ita tamen, quod ipsi ea gaudeant libertate et securitate, quam a nostris predecessoribus habere consueverunt. De nostre autem liberalitatis munificentia statuimus, quod illustris rex predictus vel heredes sui ad nullam curiam nostram venire teneantur, nisi quam nos apud Babenberc vel Nurenberc celebrandam indixerimus, vel si apud Merseburc curiam celebrare decreverimus, ipsi sic venire teneantur; quod si dux Polonie vocatus accesserit, ipsi sibi ducatum prestare debeant, sicut antecessores sui, quondam Boemie reges, facere consueverunt; sic tamen, ut spatium sex eddomadarum veniendi ad predictas curias eis ante prefigatur; salvo tamen, quod si nos vel successores nostros Rome coronari contigerit, ipsius predicti regis Ottachari vel successorum suorum relinquimus arbitrio, utrum ipsi trecentos armatos nobis transmittant, vel trecentas marchas persolvant.
Ad huius autem constitutionis et confirmationis nostre memoriam et robur perpetuo valiturum presens privilegium per manus Henrici de Parisius, notarii et fidelis nostri, scribi et bulla nostra aurea iussimus communiri, anno, mense et indictione subscriptis.
Huius rei testes sunt isti: archiepiscopus Barensis; episcopus Tridentinus, episcopus Basiliensis, episcopus Constantiensis, episcopus Curiensis; abbas Augensis, abbas sancti Galii, abbas de Wiceburc, Bertoldus de Nisphe regalis curie prothonotarius; comes Vlricus de Chiburc, comes Rodulfus de Habechesburc et langravius de Alsatia, comites Loduicus et Hermannus de Froburc; comes Warnerus de Hohenburc, Arnoldus nobilis de Wart, Rodulfus advocatus de Raprehteshiwilare, Rodulfus de Ramensberc, Albero de Tanehuse camerarius et alii quam plures magnates et nobiles et liberi, quorum testimonio hoc privilegium constat esse confirmatum.
Acta sunt hec anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo duodecimo, mense septenbris, quintedecime indictionis, regni vero domini nostri Frederici, illustrissimi Romanorum imperatoris electi et semper augusti, regis Sicilie, quintodecimo.
Datum in nobili civitate Basiliensi per manus Vlrici viceprothonotarii, sexto kalendas octobris, feliciter amen.
(Original listiny je ulozen ve Statnim ustrednim archivu Praha, fond Archiv Ceske koruny, inv. c. 2. Latinsky text vydal G. Friedrich in: Codex diplomaticus et epistolarius regni Bohemiae, II, Praha 1912, c. 96, s. 93-94)